Ön avans belgesi ifadesi, sahada öncelikli finansman belgesi (ÖFB) için kullanılır. ÖFB, yatırım taahhütlü avans kredisinin (YTAK) kapısıdır. 3 Eylül 2026 tebliği ve sonraki bakanlık duyurusuna göre başvuru sahibi Türkiye’de yerleşiktir, imalat yatırımının teşvik belgesi vardır ve proje en az 100 milyon TL’dir. Başvuru yatirimkredisi.sanayi.gov.tr portalındadır. Ardından aracı banka kendi incelemesini yapar. Kredi, yatırımın yüzde 50’sine ve 1 milyar TL’ye kadar konuşulur. Teşvik belgesindeki faiz desteği bu finansmanın faiziyle birikmez. Yeşil etiket 100 milyon eşiğini indirmez. Ayrıntı [öncelikli finansman belgesi](/oncelikli-finansman-belgesi) sayfasındadır.
İki belge neden karışır?
Teşvik belgesi, sabit yatırımın destek unsurlarını yazar. ÖFB, o yatırımın finansman kapısını yazar. Belge yoksa ÖFB açılmaz. ÖFB onaylansa da kredi sözleşmesi kendiliğinden doğmaz. Banka, teminat ve limit için ayrı bakar. “Belgeyi aldık, para yattı” cümlesi bu kapıda doğru değildir.
Hizmet yatırımı ve belge kapsamı dışındaki faaliyet bu duyuruya girmez. Proje büyüklüğü, belgedeki yatırımla uyumlu olmalıdır. Şişirme tutar incelemede düşer. Düşen tutar 100 milyonun altına inerse kapı kapanır.
| Teşvik belgesi | ÖFB | |
|---|---|---|
| Ne işe yarar | Destek unsuru | Avans kredisi kapısı |
| Eşik | Bölgeye göre asgari yatırım | En az 100 milyon TL |
| Hibe mi | Destek unsuru hibe olmayabilir | Hibe değildir |
| Faiz | Belgedeki faiz desteği | Bu kredi faiziyle birikmez |
Portal ve banka ayrı sıradır
Başvuru e-posta ile yürümez. Portal kullanıcısı, yetkili gerçek kişi olmalıdır. Kullanıcı sicildeki temsilciyle uyuşmuyorsa dosya gönderilmiş sayılmaz. Gönderilen dosya da kredi sözleşmesi değildir.
TSP ve stratejik belge daha yüksek bir eşiğin kapısı olabilir. O eşiği ÖFB’nin 100 milyonuyla karıştırmayın. ZTD önce teşvik belgesinin varlığını, sonra imalat şartını, sonra tutarı kontrol eder. Üçü tutmuyorsa ön avans cümlesi kurulmaz. Ön görüşmede belge numarası ve proje tutarı yeter.
Kredi, belgenin fotokopisi değildir
Ön avans arayan firmanın elinde çoğu zaman teşvik belgesi taslağı vardır, onaylı belge yoktur. Taslak, portal başvurusunu açmaz. Belge onaylanmadan finansman cümlesi pazarlama metninde kalsa da dosyada durmaz. Dosyada duran şey, belgedeki yatırım tutarıdır. Tutar 100 milyonun altındaysa yeşil makine bunu yukarı taşımaz.
Yüzde 50 ve 1 milyar TL üst sınır, her projeye otomatik yazılan çek değildir. Banka, teminatı ve geri ödemeyi kendi incelemesinde keser. Bakanlık belgesi, bankanın kredi komitesinin yerine geçmez. Bu iki kurumun evet’i ayrı günlerde gelir. Birinin eveti diğerini bağlamaz.
Faiz yığılması da ayrıca okunur. Teşvik belgesinde faiz desteği varsa, YTAK faizinin üstüne ikinci bir faiz desteği yazılmaz. İkisini aynı tabloda toplamak, nakit planını şişirir. Şişen plan, bankaya gittiğinde düşer. Düşen plan, makine siparişini de geciktirir. Sipariş gecikince belgenin tamamlama süresi erir.
ZTD bu kapıyı hibe diye anlatmaz. Anlatılacak şey, belgenin olup olmadığı, imalatın belge kapsamında olup olmadığı ve portal kullanıcısının yetkisidir. Yetkisiz kullanıcı dosyayı görür, gönderemez. Gönderemeyen dosya, “başvurduk” cümlesini doğru kılmaz. Ön görüşmede belge no ve tutar yoksa önce belge kapısına döneriz.
Belge onayı nakit girişi değildir
Ön avans belgesi araması, çoğu zaman “teşvik çıktı, avans yattı” beklentisiyle yapılır. Beklenti iki kurumu birden atlar. Sanayi Bakanlığının öncelikli finansman belgesi, kredi komitesinin yerine geçmez. Bankanın limiti de bakanlığın yüzde 50 ve 1 milyar TL çerçevesini otomatik doldurmaz. Çerçeve tavanı anlatır. Tavan, her projeye yazılan çek değildir. Çek, teminat, nakit akışı ve belgedeki yatırım takvimi birlikte durunca konuşulur. Biri eksikse diğerleri cömert görünse de para yatmaz.
Şartlar da tavan kadar nettir. Türkiye’de yerleşiklik, imalat, yürürlükteki teşvik belgesi ve en az 100 milyon TL. Hizmet yatırımı bu duyuruya girmez. Belge taslağı, onaylı belgenin yerine konmaz. Yeşil makine tutarı yukarı yuvarlamaz. Yuvarlanan tutar, portalde bir süre durur, incelemede iner. İnen tutar eşiğin altına düşerse başvuru, evrak yüklenmiş olsa da kapanır. Portal yatirimkredisi.sanayi.gov.tr’dir. E-posta eki başvuru değildir. Kullanıcı, sicildeki yetkiliyle aynı kişi değilse gönder düğmesi de yetkisiz kalır.
Faiz yığılması ayrıca yazılır. Teşvik belgesinde faiz desteği varsa, yatırım taahhütlü avans kredisinin faizine ikinci bir destek eklenmez. Eklenmiş gibi çizilen tablo, yatırımcının geri ödemesini hafif gösterir. Hafif görünen tablo, makine siparişini büyütür. Sipariş büyüyünce belgenin tamamlama süresi sıkışır. Sıkışan süre, finansman gecikince daha da sıkışır. Çünkü banka incelemesi belge onayının ertesi günü bitmez. İki evet ayrı günlerdedir. Ayrı günler nakit plana ayrı satır olarak yazılır.
TSP ve stratejik belge daha yüksek bir eşiğin kapısı olabilir. O kapı, ÖFB’nin 100 milyonunu açıklamaz. Açıklamaya çalışan sunum, iki teşviki bir slaytta toplar ve ikisini de yanlış anlatır. ZTD slaytı değil, üç soruyu sorar. Belge var mı, imalat mı, tutar 100 milyonun üstünde mi? Biri yoksa ön avans cümlesi kurulmaz. Üçü varsa portal kullanıcısı ve banka sırası yazılır. Hibe kelimesi bu sırada geçmez. Geçerse silinir. Ön görüşmede belge numarası ve tutar yeter. Numara yoksa önce e-TUYS hattı konuşulur. Hat bitmeden finansman sunumuna tarih yazılmaz. Yazılan tarih, yatırımcının makine siparişini öne çeker. Öne çekilen sipariş, belge kapsamı netleşmeden bağlanır. Bağlanan sipariş, sonradan liste dışı kalabilir. Liste dışı kalan alım, ne belgenin istisnasına ne de avans kredisinin gerekçesine girer. İki kapı da aynı anda kapanır. Kapanış, tutar büyük diye ertelenmez. 100 milyonun üstü, sipariş disiplinini kaldırmaz. Disiplin, portal kullanıcı yetkisiyle aynı gün yazılır. Yetki yoksa tutar tek başına dosyayı açmaz. Açılmayan dosyaya avans tarihi de yazılmaz.
Sık sorulan sorular
Ön avans belgesi hibe midir?
Hayır. Öncelikli finansman belgesi, yatırım taahhütlü avans kredisinin kapısıdır. Hibe ödemesi değildir.
Yeşil yatırım 100 milyon eşiğini düşürür mü?
Düşürmez. İmalat, teşvik belgesi ve proje tutarı birlikte aranır. Etiket eşiğin yerine geçmez.
Hangi sayfa asıl rehber?
Şartlar ve portal sırası öncelikli finansman belgesi sayfasındadır. Bu yazı, onun teşvik belgesi olup olmadığını sorar.
