DDX
DDX olgunluk ölçümü
DDX, fabrikaya bir yazılım satmak değildir. Üretim, veri, tedarik ve karar alışkanlığının nerede koptuğunu ölçer. Ölçüm yokken alınan ERP, pahalı bir ekran olarak kalır.
Ön görüşme talep etDDX olgunluk ölçümü, işletmenin dijital dönüşümde nerede durduğunu süreç, veri, insan ve teknoloji başlıklarında görünür kılar. Çıktı bir olgunluk notu ve öncelik listesidir. Lisans faturası veya teşvik belgesi değildir.

Ne ölçülür
Olgunluk, “ERP’miz var” cümlesiyle kapanmaz. Sipariş sahaya iniyor mu, duruş kaydı tutuluyor mu, bakım arıza olduktan sonra mı başlıyor, tedarikçi verisi e-postada mı kalıyor, bunlar ayrı sorulardır.
Dört başlık birlikte okunur: üretim akışı, veri güvenilirliği, ekibin aracı kullanma biçimi ve dış tedarik. Biri düşükse yazılım projesi o başlıktan başlar. Dördünü birden “dijital dönüşüm paketi” diye satın almak bütçeyi eritir.
- Hangi iş kağıtta veya Excel’de yürüyor?
- Hangi sayı gecikmeli veya tartışmalı?
- Kim veriyi giriyor, kim sadece izliyor?
- Müşteri veya teşvik dosyası bu sayıya güvenebilir mi?
Hibe ve teşvik ile ilişkisi
Dijital dönüşüm teşviki, uygun yazılım ve donanım giderini bir çağrıya bağlayabilir. DDX o giderin gerekçesidir. Gerekçe olmadan açılan KOSGEB veya bakanlık dosyası, katalogdan ürün seçmek gibi durur.
Sabit hat yatırımı ise teşvik belgesine gider. DDX notu, o hattın veri ihtiyacını listeye yazdırmaya yarar. Ölçüm cihazı sabit yatırıma oturuyorsa belge sayfasına, danışmanlık günü yazılım dosyasına yazılır.
Yeşil dönüşümle kesiştiği yer
Enerji ve fire sayısı güvenilmezse karbon envanteri de güvenilmez. DDX, karbon çalışmasının veri katmanıdır. Sayaç yoksa ayak izi tahmindir ve tahmin olduğu yazılır.
1831 mentörlüğü teknoloji ihtiyacını yol haritasına döker. DDX o ihtiyacın bugünkü fotoğrafıdır. İkisi aynı sözleşme değildir. Biri olgunluk, diğeri çağrı kapsamındaki uzman günüdür.
TÜSSİDE’nin modeli
DDX, TÜBİTAK TÜSSİDE’nin imalat işletmeleri için kurduğu dijital dönüşüm olgunluk modelidir. Amaç yazılım satmak değil, işletmenin nerede kaldığını ve yol haritasını çıkarmaktır. TÜSSİDE’nin DDX sayfası, danışman havuzu ve değerlendirme aracıyla mevcut düzeyi ve sonraki adımları tarif eder.
DDX+ broşürü modeli imalat ve hizmet için ayrı kurar. Her ikisi de Liderlik, Kaynak ve Süreç boyutlarını; Teknoloji, Veri, Analitik, Siber Güvenlik, Yeşil Dijitalleşme ve Yalın alanlarıyla kesiştirir. Broşür, binin üzerinde değerlendirme, 240 danışman, 64 il ve 28 imalat alt sektörü diye özetler. Bu rakamlar TÜSSİDE’nin kendi özetidir, ZTD istatistiği değildir.
| Boyut | Ne aranır |
|---|---|
| Liderlik | Karar, öncelik ve sahibi belli mi |
| Kaynak | İnsan, veri ve bütçe ayrılmış mı |
| Süreç | Siparişten sevkiyata iz var mı |
| Yeşil dijitalleşme | Enerji ve atık sayaçta mı, slaytta mı |
Olgunluk raporu satın alma listesi değildir
Düşük puan, otomatik ERP veya robot alımı demek değildir. Rapor, hangi sürecin kâğıtta kaldığını ve hangi verinin güvenilmez olduğunu söyler. Yazılım, o boşluğu kapatıyorsa konuşulur. Kapatmıyorsa lisans rafta kalır.
KOSGEB KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı, olgunluk değerlendirmesini kapının parçası yapar. Yönerge; başvuru anında KOBİ olmayı, mikro ölçeği dışarıda bırakmayı ve NACE Rev. 2 kısım C imalatı arar. Faiz veya gider tavanı o yönergededir, bu sayfada dondurulmaz. DDX skoru, teşvik belgesindeki makine listesinin yerine geçmez.
Karbon verisi de burada bozulur
Kurumsal ayak izi, sayaç ve faturadan beslenir. Sayaç hat bazında yoksa, vardiya kaydı dağınıkssa envanter tahminle dolar. DDX’in veri ve yeşil dijitalleşme soruları bu boşluğu görünür kılar. Olgunluk raporu karbon belgesi değildir. Karbon çalışmasının veri güvenilirliği için ön okumadır.
Nasıl ilerlenir?
- 01Tek süreç seçinTüm fabrikayı birden ölçmek yerine sipariş, üretim, bakım veya enerjiden biri seçilir.
- 02Kanıtı toplayınEkran görüntüsü değil, son ayın gerçek kaydı: duruş, fire, fatura, sevkiyat.
- 03Boşluğu yazınHangi karar bu veri olmadan veriliyor, tek sayfada durur.
- 04Yatırımı buna bağlayınYazılım, sensör veya eğitim ancak bu boşluğu kapatıyorsa alınır.
- 05Destek gerekiyorsa ayrıca eşleyinÇağrı, lisansın tamamını ödemeyebilir. Eş finansman baştan konuşulur.
| İş | Çıktı | DDX midir |
|---|---|---|
| Olgunluk ölçümü | Öncelik ve boşluk | Evet |
| ERP kurulumu | Çalışan sistem | Hayır, sonraki adım |
| KOSGEB dijital dosyası | Destek başvurusu | Hayır, finansman kapısı |
| Karbon envanteri | Emisyon sayısı | Hayır, yeşil ölçüm |
Kim yararlanır?
- Yazılım almadan önce nerede koptuğunu görmek isteyen üretim firmaları.
- Teşvik dosyasına dijital gerekçe yazması gereken yatırımcılar.
Kim yaramaz?
- Katalogdan ürün seçip ölçümü slayta bırakanlar.
- Tek bir ekran görüntüsüyle olgunluk notu isteyenler.
İstenen belgeler
- Seçilen sürecin son ay kaydı.
- Kullanılan yazılımların listesi.
- Veriyi giren roller.
- Varsa müşterinin istediği dijital kanıt.
Süre
Tek süreçlik bir okuma haftalar sürer. Tüm tesis ve birkaç hat aylara yayılır. Destek çağrısının süresi buna eklenir, yerine geçmez.
Sık yapılan hata
Olgunluk raporu olmadan yazılım hibesine başvurmak.
ZTD bu işte ne yapar?
Yazılım rotasında boşluğu kilitler, gerekirse hibe rotasında çağrıya çevirir, yeşil sayı gerekiyorsa ölçümü ayrıca açarız.
Ön görüşme
Bugün kullandığınız araç ve ilk düzeltmek istediğiniz süreç yeter.
İlgili sayfalar
Bu konu tek başına kapanmaz. Yanındaki kapı çoğu zaman asıl işi taşır.
Sık sorulanlar
Karar öncesi net yanıtlar.
01DDX bir hibe programı mıdır?+
Hayır. Olgunluk ölçümüdür. Hibe, bu ölçümün işaret ettiği yazılım veya donanımı finanse eden ayrı kapıdır.
02ERP’miz varsa ölçüm biter mi?+
Bitmez. Ekranın olması, sahanın o ekrana güvendiği anlamına gelmez.
03Karbon ölçümü DDX’in içinde midir?+
Değildir. DDX verinin güvenilirliğini, karbon çalışması emisyon hesabını yapar. Biri diğerinin girdisi olabilir.
04Küçük ofis de DDX yaptırır mı?+
Üretim veya tekrar eden saha süreci yoksa kapsam daralır. Önce hangi kararın veri beklediği konuşulur.
05Raporun sonunda ne teslim edilir?+
Başlık başlık olgunluk, kanıtı ve sıradaki üç iş. Ürün kataloğu teslim edilmez.
06DDX bir hibe programı mıdır?+
Hayır. Olgunluk modelidir. KOSGEB’in dijital dönüşüm programı bu modeli kapı olarak kullanabilir. Programın kendi yönergesi vardır.
07Hizmet sektörü ölçülür mü?+
DDX+ broşürü hizmet için ayrı model tarif eder. KOSGEB’in anılan yönergesi ise imalat kısım C’yi arar. Kapı ile model karıştırılmaz.
08Düşük skor yazılım aldırır mı?+
Aldırmaz. Skor boşluğu gösterir. Satın alma, o boşluğu kapatan işe yazılır.
09ZTD DDX danışman havuzunda mıdır?+
Havuzda adımız yoksa o unvan kullanılmaz. Olgunluk okuması ile havuz üyeliği ayrı cümledir.

