Yatırım danışmanlığı, yurt içi veya uluslararası bir tesis, kapasite veya yer kararını mevzuat, finansman ve operasyon gerçekliğiyle birlikte değerlendirme işidir. Türkiye’de bu karar çoğu zaman 2025/9903 sayılı Yeni Yatırım Teşvik Sistemi ve e-TUYS üzerinden alınan yatırım teşvik belgesine bağlanır. Belge hibe değildir. KOSGEB veya TÜBİTAK başvurusu ayrı kapıdır.
Bu rotanın işi
Tek iş, net sınır.
Yatırım senaryosunu kurmak, teşvik belgesi kapsamını kilitlemek ve belge sonrası yükümlülüğü yönetmek.
KOSGEB veya TÜBİTAK hibesi seçmek hibe rotasının işidir. Teknik Ar-Ge dosyası proje rotasındadır. Yeşil dönüşümün operasyon tarafı sürdürülebilirlik sayfasındadır.
Karışmasın
Belge, hibeden ayrı bir kapıdır
Teşvik belgesi uygun sabit yatırıma KDV istisnası, gümrük muafiyeti, vergi indirimi ve istihdam desteklerini bağlar. Liste dışı makine veya belgesiz sipariş bu avantajı düşürür. Hibe ise belirli bir çağrıya yazılan proje desteğidir. İkisini aynı cümlede konuşmak kararı bulanıklaştırır; bu sayfada belge ve yatırım modeli durur.
Çalışma sırası
Yatırım kararı nasıl oturur?
01
Senaryoyu yazın
Amaç, yer, tutar ve istihdam tek tabloda. Küçültme hali de durmalı.
02
2025/9903 ile denkleyin
Hamle mi sektörel hat mı, NACE ve asgari tutar uyuyor mu, belgeden önce bakılır.
03
Listeyi kilitleyin
Makine ve inşaat kalemleri belge kapsamıdır. Sipariş belgeden sonra gelir.
04
e-TUYS ve izleme
Başvuru, revizyon, tamamlama vizesi ve yerinde kontrol aynı sahibe bağlanır.
Kapsam
Masada ne durur, kime gider?
Çalışma kapsamı
Yatırım ön değerlendirmesi
Yer ve kapasite senaryoları
Teşvik ve finansman kurgusu
Uluslararası yatırım koordinasyonu
Somut çıktılar
Karar notu ve risk görünümü
Yatırım senaryoları
Teşvik-finansman matrisi
Uygulama aksiyon planı
Kimler için?
Yeni tesis yatırımları
Türkiye’ye yatırım planlayan firmalar
Büyüme ve kapasite artırımı kararları
Belge öncesi yedi soru yeter
Tetikleyici nedir, hangi kalem sabittir, istihdam 24 ay sonra hâlâ gerçekçi midir, nakit çıkışı belge takvimine uyar mı? Bu sorular boşsa dosyayı büyütmeyin. Teşvik belirsiz yatırımı düzeltmez; belirsizliği resmileştirir.
Yurt dışından Türkiye’ye gelen yatırımlarda yer, ortaklık ve teşvik hattı aynı oturumda konuşulur. Hannover ofisi bu koordinasyonu kolaylaştırır; karar yine yatırım modeline bağlıdır.
Onay sonrası unutulan iş
Revizyon, tamamlama vizesi, istihdam kanıtı ve yerinde kontrol belgeyi yaşayan bir taahhüde çevirir. Bu iz yoksa avantaj, denetimde geri alınabilir.
Yeni tesis, kapasite artışı ve yer değiştirme bu rotanın doğal konuları. Yeşil makine listesi varsa sürdürülebilirlik sayfasıyla birlikte okunur; belge yine burada yürür.
Değildir. Belge, uygun sabit yatırıma vergi, gümrük ve istihdam unsurlarını bağlayan resmi bir taahhüt paketidir. Hibe ayrı bir çağrı ve dosya ister.
02Makine siparişi belgeden önce verilir mi?+
Verilmemelidir. Belge kapsamı dışındaki alım istisna ve muafiyeti düşürür. Önce yer, liste ve tutar; sonra sipariş.
03e-TUYS nedir?+
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın teşvik belgesi başvuru kanalıdır. Yatırımcı veya yetkilendirdiği kullanıcı başvurur. Hamle tipi yatırımlar ayrıca komite sürecine girebilir.
04Bu rota KOSGEB yatırım desteğinin yerini tutar mı?+
Tutmaz. KOSGEB ayrı bir hibe/kredi kapısıdır ve hibe rotasında konuşulur. Teşvik belgesi ile KOSGEB aynı yatırımda yan yana gelebilir; aynı başvuru değildir.