DDX, TÜBİTAK TÜSSİDE’nin dijital olgunluk modelidir. Dijital dönüşüm teşviğinden ve ERP satın alma faturasından ayrıdır. DDX+ matrisi liderlik, kaynak ve süreç ile teknoloji, veri, analitik, siber güvenlik, yeşil dijitalleşme ve yalın eksenlerini keser. İmalat ve hizmet için ayrı modeller vardır. Broşürdeki değerlendirme sayıları TÜSSİDE’ye aittir, ZTD’ye ait değildir. ZTD, DDX danışman havuzunda olduğunu iddia etmez. Ayrıntı [DDX](/ddx) sayfasındadır.
Skor neyi ölçer?
Tüm fabrikayı bir günde ölçmek, skoru şişirir ve kararı gizler. Sipariş, üretim, bakım veya enerjiden biri seçilir. Kanıt, ekran görüntüsü değil son ayın kaydıdır: duruş, fire, fatura, sevkiyat. Kayıt yoksa o hücre boş kalır. Boş hücre, yazılım ihtiyacı diye yazılmaz. Önce boşluğun kendisi yazılır.
Yazılım, sensör veya eğitim ancak bu boşluğu kapatıyorsa alınır. Boşluk kapanmıyorsa lisans, olgunluk yatırımı değildir. KOSGEB KOBİ Dijital Dönüşüm programı olgunluğu kapı olarak kullanabilir. O programda KOBİ şartı vardır, mikro işletme her çağrıda girmez. NACE Rev.2 bölüm C imalat sınırı, çağrı metninde durur. Faiz ve gider tavanı çağrıya göre değişir, burada dondurulmaz.
| Cümle | Ait olduğu yer |
|---|---|
| Olgunluk skoru | DDX modeli |
| ERP veya MES alımı | Yatırım kararı, skorun sonucu olabilir |
| Dijital dönüşüm paketi | Ayrı teşvik kapısı |
| Broşür istatistiği | TÜSSİDE, ZTD sonucu değil |
Destek, lisansın tamamını ödemez
Çağrı, lisans bedelinin tamamını karşılayabilir diye varsayılmaz. Eş finansman baştan konuşulur. Karşılanmayan kısım nakit planda durmuyorsa başvuru açılmaz. Açılan başvuru, onaydan sonra firmanın ödeyemediği taksitle dağılır.
Aynı yazılım faturası hem DDX raporu hem teşvik belgesi hem ajans dosyasında gösterilmez. Rapor, faturanın uygun olduğunu ilan etmez. Uygunluk, programın gider maddesindedir. ZTD skoru yatırım gerekçesine bağlar, havuzda danışman olduğunu yazmaz. Ön görüşmede tek süreç ve son ayın kaydı yeter.
Tek süreç seçilmeden skor yazılmaz
Olgunluk ölçümünü tüm şirkete yaymak, raporu kalınlaştırır ve kararı siler. Sipariş girişi dağınık, üretim verisi düzgün, bakım kaydı hiç yoksa üçü tek skorda ortalanır. Ortalama skor, bakımın boş olduğunu gizler. Gizlenen boşluk, alınacak yazılımın da yanlış süreçte konuşulmasına yol açar. Doğru sıra, bir süreci seçip son ayın kaydını masaya koymaktır.
Kayıt varsa skor o kayda yazılır. Kayıt yoksa hücre boş bırakılır. Boş hücre utanç değildir. Yatırımın gerekçesidir. Gerekçe, “dijitalleşmek istiyoruz” cümlesi olamaz. Hangi karar, hangi veri olmadan veriliyor. O karar yazılmadan lisans adı konuşulmaz. Lisans adı erken konuşulursa dosya, yazılım satıcısının teklifine dönüşür. Teklif, olgunluk ölçümü değildir.
KOSGEB tarafında olgunluk bazı çağrılarda kapıdır. Kapı, KOBİ ölçeği ve imalat NACE’i ile birlikte okunur. Mikro işletme her ilanda yoktur. Hizmet firması, imalat modeli ile ölçülmez. TÜSSİDE’nin imalat ve hizmet modelleri ayrıdır. Yanlış model, skoru karşılaştırılamaz kılar. Karşılaştırılamayan skor, sonraki yılın ilerlemesini de göstermez.
ZTD bu ölçümü dijital dönüşüm teşvikinin yerine koymaz. Skor, ayrı bir kapıdır. Teşvik, skorun işaret ettiği boşluğu finanse edebilir. Etmeyebilir. Etmediği yerde eş finansman firmanın nakit planındadır. Plan yoksa başvuru da yoktur. Ön görüşmede süreç adı ve bir aylık kayıt yeter. Kayıt yoksa önce kayıt kurulur, sonra skor yazılır.
Skor, teklif dosyasının kapağı değildir
Yazılım firması teklifini DDX raporuyla kaplamayı sever. Kapak, ölçüm değildir. Ölçüm, seçilen sürecin son ayındaki kayda bakar. Kayıt duruş dakika’sı, fire kilogramı, sevkiyatın kaç saatte kapandığı veya enerji faturasının hangi hatta düştüğüdür. Bu kayıtlardan hiçbiri yoksa skor yazılmaz. Yazılan skor, firmanın dijitalleşme arzusunu ölçmüş olur. Arzu, KOSGEB çağrısının olgunluk şartını da, yatırımın gerekçesini de doldurmaz.
Matrisin eksenleri bu yüzden teker teker okunur. Liderlik, kaynak ve süreç bir taraftadır. Teknoloji, veri, analitik, siber güvenlik, yeşil dijitalleşme ve yalın diğer taraftadır. Bir hücre dolu diye satırın tamamı dolu sayılmaz. Siber güvenlik boşken analitik yatırımı, veriyi korumasız büyütür. Yeşil dijitalleşme boşken enerji yazılımı, sayacı olmayan hatta lisans satar. Hücre seçilmeden lisans adı konuşulmaz. İmalat modeli ile hizmet modeli de karışmaz. Karışan model, gelecek yılın karşılaştırmasını daha ilk günden bozar. Karşılaştırma bozulunca ikinci yılın skoru yükselmiş gibi görünür. Görünen yükseliş, yazılımın işe yaradığını değil, modelin değiştiğini gösterir. Model değişimi raporda ayrıca yazılır. Yazılmazsa yönetim, boş kalan bakım kaydını kapanmış sanır. Kapanmamış kayıt, bir sonraki çağrıda yine kapı olur. Kapı olan boşluk, lisans yenilemesiyle dolmaz. Dolar ancak o sürecin kaydı tutulursa. Kayıt tutulmadan alınan ikinci lisans, skoru değil, gideri büyütür. Büyüyen gider, eş finansman payını da büyütür. Pay büyüyünce nakit plan, çağrı onayından önce sıkışır. Sıkışan plan, skoru bekletir.
Çağrı, olgunluğu kapı yapıyorsa kapının diğer şartları da okunur. KOBİ ölçeği, mikro işletme yasağı ve NACE Rev.2 bölüm C, broşürdeki genel dijitalleşme cümlesinden daha serttir. Faiz ve gider tavanı çağrıya göre değişir. Burada dondurulmaz. Dondurulan tavan, bütçeyi eski bir PDF’ye hapseder. Hapsedilen bütçe, eş finansmanı unutturur. Unutulan eş finansman, onaydan sonra lisans taksidinde ortaya çıkar. Taksit ödenemezse olgunluk yatırımı yarıda kalır. Yarıda kalan yatırım, skoru da yükseltmez.
ZTD bu ölçümü kendi referans sayısı gibi anlatmaz. TÜSSİDE broşüründeki değerlendirme adetleri TÜSSİDE’nindir. Danışman havuzunda olduğumuz da yazılmaz. Yazılan şey, hangi sürecin boş olduğu ve o boşluğun yazılımla kapanıp kapanmayacağıdır. Kapanmıyorsa teşvik dosyası açılmaz. Kapanıyorsa dijital dönüşüm teşviki ayrı kapı olarak okunur. Skor, o kapının evrakı olabilir. Kapının yerine geçmez. Ön görüşmede süreç adı ve bir aylık kayıt isteriz. Kayıt yoksa önce kayıt kurulur.
Sık sorulan sorular
DDX ile dijital dönüşüm teşviği aynı şey mi?
Değil. DDX olgunluk modelidir. Teşvik, uygun görülen yatırımı finanse eden ayrı kapıdır. Skor, o kapının evrakı olabilir. Kapının kendisi olamaz.
ZTD DDX danışman havuzunda mı?
Bu sitede böyle bir iddia yoktur. Havuz, TÜSSİDE listesindedir. ZTD ölçümü yatırım kararına bağlar.
Hangi sayfa asıl rehber?
Model, matris ve teşvikten farkı DDX sayfasındadır. Bu yazı, skorun yazılım alımını nasıl bağladığını sorar.




