Kalkınma ajansları 5449 sayılı kanunla kurulmuştur. Başvuru çoğu zaman KAYS üzerindedir. Hangi ajansın yetkili olduğu, yatırımın yapıldığı ilden okunur. Merkezin ili yetmeyebilir. BEBKA yalnızca TR41’dir. Ajans bütçeleri bu sitede uydurulmaz. Başka ajansın SoGreen veya teknik destek ilanı, BEBKA sayısının kopyası değildir. Ayrıntı [kalkınma ajansları](/kalkinma-ajanslari) sayfasındadır.
İlk on sayfa neyi eler?
Rehberin başında başvuru sahibi, tema, il, son tarih ve yasak gider durur. Bu beş satır uymuyorsa dosyanın geri kalanı yazılmaz. Yazılan dosya, uygun olmayan başvuru sahibini ikna etmez. Son tarih geçen ilana “sistem açıktı” demek de yetmez.
Bütçe, uygun gidere göre kesilir. Eş finansman baştan çıkar. Firmanın koyacağı pay nakit planda yoksa proje küçültülür veya kapanır. Küçültülmeden gönderilen bütçe, değerlendirmede değil, uygulamada dağılır.
| Sıra | Uymuyorsa |
|---|---|
| İl | Başka ajansın rehberine geçilir |
| Başvuru sahibi | Dosya açılmaz |
| Tema | Proje cümlesi değiştirilmeden zorlanmaz |
| Son tarih | Kapalı ilana ek süre yazılmaz |
| Yasak gider | O kalem bütçeden silinir |
Çakışan destek
Aynı fatura KOSGEB, TÜBİTAK veya teşvik belgesinde duruyorsa ajans bütçesinden düşer. Düşmeyen fatura, denetimde iki kurumdan birden geri alınır. Geri alınan tutar, hibenin kârını siler.
ZTD ilanı olmayan aya proje yazmaz. İl belliyse ajansı seçer, rehberin ilk sayfasını eler, çakışan faturayı siler. Ön görüşmede il ve temanın tek cümlesi yeter. On dört ayrı il sayfası açmayız. Her ilin sayısı, o ajansın kendi ilanındadır.
Ajans, bakanlığın yedeği değildir
Firma bakanlık veya KOSGEB kapısı kapanınca aynı metni ajansa taşır. Metin taşınır, uygunluk taşınmaz. Ajansın teması o yıl belli bir teknoloji, belli bir ilçe veya belli bir ölçek olabilir. Tema dışındaki iyi proje de elenir. Elenme, projenin değersiz olduğunu değil, o ilanın konusu olmadığını gösterir.
KAYS kullanıcısı başvurunun kendisi değildir. Kullanıcı açmak, rehberi okumayı kısaltmaz. Rehberdeki ekler, taahhütname ve yasak liste kullanıcı ekranından önce okunur. Önce ekran açılırsa ekler son geceye kalır. Son gece kalan ek, imza sirküsü veya ortaklık yapısı yüzünden yetişmez.
Eş finansman yüzde olarak rehberdedir. Yüzdeyi bilmeden bütçe çizmek, onaydan sonra firmanın koyacağı payı sürprize çevirir. Sürpriz pay, krediye bağlanır. Kredi bağlanamazsa proje yarıda kalır. Yarıda kalan projede hakediş de durur. Durum, ajansın ödememesi değil, payın baştan yazılmamasıdır.
ZTD ajans bütçesi uydurmaz. BEBKA’nın açıkladığı rakam BEBKA’da kalır. Başka ajans için “şu kadar milyon var” cümlesi kurulmaz. Kurulacak cümle, ilanın açık olup olmadığıdır. Açıksa ilk on sayfa elenir. Kapalıysa beklenir. Beklemek, zayıf bir strateji değildir. Kapalı ilana yazılan dosya, açık ilandaki süreyi de çalar.
İlan yokken yazılan dosya süreyi çalar
Ajans dosyası, bakanlık kapısı kapanınca aynı metnin yeni zarfıdır sanılır. Zarf değişir, uygunluk değişmez. 5449 sayılı kanun ajansı illere böler. Yetkili ajans, merkezin ticaret sicilinden değil, yatırımın yapılacağı ilden okunur. Merkez Ankara, tesis Konya’daysa Ankara ajansının rehberi yetmeyebilir. Yetmeyen rehberle açılan KAYS kullanıcısı, başvuruyu var etmez. Kullanıcı, eklerin yerine geçmez. Ekler son geceye kalırsa imza sirküsü ve ortaklık yapısı yetişmez. Yetişmeyen ek, temasını tutturmuş projeyi de eler.
Rehberin ilk sayfaları beş şeyi eler. Başvuru sahibi, tema, il, son tarih, yasak gider. Biri uymuyorsa geri kalan bölüm yazılmaz. Tema o yıl dar bir teknoloji veya dar bir ölçek olabilir. Darlığın dışındaki iyi proje de elenir. Elenme, projenin değersiz olduğunu göstermez. O ilanın konusu olmadığını gösterir. Son tarih geçen ilana ek süre yazmayız. Ek süre ajansın kendi duyurusundaysa o duyuru okunur.
Eş finansman yüzde olarak rehberdedir. Yüzde bilinmeden çizilen bütçe, onaydan sonra firmanın koyacağı payı sürprize çevirir. Sürpriz pay krediye bağlanır. Kredi çıkmazsa proje yarıda kalır. Yarıda kalan projede hakediş durur. Yasak gider de aynı sertlikte silinir. Temsil, araç kiralama veya başka programda duran fatura, ajans bütçesinde ikinci kez uygun olmaz. İkinci kez yazılan fatura, iki kurumdan birden geri alınabilir. Geri alınan tutar, desteğin sağladığı nakdi siler.
ZTD ajans bütçesi uydurmaz. BEBKA’nın açıkladığı SoGreen rakamları TR41’de kalır. Başka il için “şu kadar milyon var” cümlesi kurulmaz. On dört il sayfası da açılmaz. Her ilin sayısı, o ajansın ilanındadır. İlan yoksa dosya yazılmaz. Yazılmayan dosya, firmanın bir sonraki açık çağrıya ayıracağı haftayı korur. Ön görüşmede il ve temanın tek cümlesi yeter. Cümle rehberin ilk sayfasına uymuyorsa klasör istenmez. İstenmeyen klasör, ajansın örnek proje şablonuyla doldurulmaz. Doldurulan şablon, başka ilin sorun cümlesini kopyalar. Kopya cümle, yatırımın ilinde olmayan bir temayı varmış gibi gösterir. Görünen tema, değerlendirme notunda “çağrı dışı” diye kapanır. Kapanış, projenin yazım kalitesinden bağımsızdır. Kalite, yanlış ilanda puan toplamaz. Puanın toplanacağı yer, açık ilanın kendi ekidir. Ek okunmadan yazılan on sayfa, ilk sayfadaki elenemeyi değiştirmez. Değiştirmeyen sayfa, bir sonraki çağrının süresinden çalınmıştır. Çalınan süre, uygun gider listesinin de geç okunmasına yol açar. Geç okunan liste, yasak kalemi bütçede bırakır. Bırakılan kalem, puanı yükseltmez. Yükselmeyen puan, kalın dosyayı kurtarmaz. Kurtarmayan dosya, bir sonraki açık çağrının hazırlığını da geciktirir. Geciken hazırlıkta eş finansman payı yine son güne kalır. Son güne kalan pay, onaydan sonra sürpriz olur. Sürpriz pay, proje takvimini daha başvuru gününde çatlatır. Çatlayan takvim, ilan açık olsa da uygulamayı yarım bırakır. Yarım kalan uygulamada hakediş de yarım kalır. Yarım hakediş, ajans bütçesini firmaya vaat gibi göstermenin bedelidir. Vaat, rehberde yazmıyorsa hiç kurulmaz.
Sık sorulan sorular
Her ilin ajans bütçesi sitede var mı?
Yok. Bütçe, o ajansın ilanındadır. Uydurma il bütçesi yazmayız. BEBKA sayıları yalnız TR41 içindir.
Merkez Ankara’daysa ajans Ankara mı olur?
Yatırımın yapılacağı il esastır. Merkezin ili, tesis başka ildeyse yetmeyebilir.
Hangi sayfa asıl rehber?
İl, ilan ve çakışma kuralları kalkınma ajansları sayfasındadır. Bu yazı, rehberin nasıl eleneceğini sorar.
